دکتر بابک نمایی درگفت‌وگو با طبنا(خبرگزاری سلامت)، درباره ماده محرک گل  با بیان اینکه براساس گزارش سازمان ملل در حال حاضر پرمصرف‌ترین ماده غیرقانونی در جهان ماری جوانا  ترکیبات آن هستند، گفت:  متاسفانه در کشور ما نیز گل دومین ماده مصرفی غیرقانونی است. به عبارت دیگر به هر ماده‌ مخدر و محرکی که مصرف غیرپزشکی داشته باشد عنوان  غیرقانونی اطلاق می‌شود.

وی ادامه داد:  روان‌گردان‌ها را به ۳ دسته تقسیم‌بندی می‌کنیم مواد محرک، مواد کندساز و مواد توهم‌زا که  ماری‌جوانا در بین این دسته‌ها آثار میانی از خود نشان می‌دهد؛ یعنی می‌تواند واجد علائم هر سه دسته باشد.

این درمان‌گر اعتیاد با تاکید بر اینکه گیاه شاهدانه( کوش افغان) از افغانستان به امریکا برده شد و در آنجا  تغییرات ژنتیکی در آن ایجاد شد، اظهار کرد: این تغییر باعث شد که خواص گل  نسبت به ماری‌جوانای سنتی تغییر کرده و ماده مخدر یا موثر آن  ۷ برابر بیش‌تر از ماری‌جوانای سنتی شود لذا گل  پتانسیل بالاتری برای توهم‌زایی و اعتیاد آوری نسبت به نوع سنتی آن دارد .

وی با اشاره به اینکه در ماری‌جوانای سنتی میزان ماده THC کم‌تر از ۸ درصد است اما در گل این میزان به ۲۴ درصد می‌رسد، افزود: THC ماده موثر ماری‌جوانا است که آثار روان‌گردانی را ایجاد می‌کند،‌ این ماده در مغز ۲ گیرنده دارد که روی آنها نشسته و عوارض را ایجاد می‌کند.

نمایی با اشاره به عوارض روانپزشکی بسیار خطرناک گل  و خاصیت توهم‌زایی و اعتیاد آوری بسیار شدید آن خاطرنشان کرد: در کل از موادی مثل حشیش به عنوان دروازه ورود به اعتیاد نام برده می‌شود این در حالی است که مردم فکر می‌کنند این ماده گیاهی بوده و به همین دلیل مصرف آن اشکالی نداشته و حتی ممکن  است عوارض خوشایندی داشته باشد این تفکر و تبلیغاتی که درباره آن انجام می‌شود باعث افزایش شیوع مصرف این ماده در کشور شده است.

مصرف ماری‌جوانا خطر سکته را افزایش می‌دهد

وی درباره آثار کوتاه‌مدت مصرف گل، عنوان کرد: این آثار شامل، آرامش و احساس سرخوشی و نیز فرد به‌صورت رمانتیک‌تری نسبت به وقایع اطراف فکر کرده  و واکنش نشان می‌دهد. همچنین مصرف گل می‌تواند دچار اضطراب شدید و سوءظن شده و تغییراتی در ادراک و خلق و خوی فرد ایجاد می‌کند،‌ همچنین حافظه کوتاه مدت وی  دچار اختلال شده و تمرکز و توجه وی مختل می‌شود،‌ مصرف کننده گل به لحاظ جسمی نیز ممکن است دچار اختلالات حرکتی، افزایش ضربان قلب، بالارفتن فشار خون و احساس گرسنگی بعد از مصرف و پرخوری شود.

این پزشک عمومی با بیان اینکه در خصوص آثار دراز مدت این ماده پژوهش‌های زیادی شده است  که یک‌سری به صورت مستند علمی مورد توافق پژوهشگران است، تصریح کرد:  در مصرف‌کنندگان گل  اختلالات حافظه و یادگیری در درازمدت باقی می‌ماند، همچنین اختلالات خلقی مانند افسردگی، روان‌پریشی(سایکوز)، بروز برونشیت یا التهاب ریه و ابتلا به انواع سرطان از دیگر عوارض مصرف گل است.

وی خاطرنشاکرد : بین تمامی مواد محرک و مخدر ماری‌جوانا و مشتقات آن تنها موادی هستند که درمیان مردان ایجاد سرطان بیضه می‌کند که این عوارض در ماده گل ۳ برابر ماری‌جوانای سنتی است.

این درمان‌گر اعتیاد با بیان اینکه میزان متوسط آی‌کیو در افرادی که مصرف ماری‌جوانا را زیر سن ۱۸سالگی شروع کرده‌اند پایین‌تر از جمعیت عمومی خواهد شد، اضافه کرد: افزایش میزان خشونت و پرخاشگری در افراد مصرف‌کننده ماری‌جوانا رخ می‌دهد و این افراد مستعد بروز رفتارهای پرخطر مانند رانندگی‌های خطرناک و روابط جنسی پرخطرمی‌شوند که این روابط می‌تواند زمینه‌ساز انتقال عفونت‌هایی مانند اچ آی وی و هپاتیت سی و سایر عفونت‌‌های منتقل از راه روابط جنسی شود.

نمایی با تاکید بر اینکه ویژگی مواد مخدر و محرک این است که مهار را از روی مغز برمی‌دارد در نتیجه کنترل، شناخت و بینش فرد از بین رفته و هر رفتاری از وی سر می‌زند، عنوان کرد: گل نسبت به سایر مواد محرک عوارض شدیدتر روان‌شناختی ایجاد می‌کند لذا درمان ‌آن نیز سخت‌تر است و عوارض این  ماده گاهی ممکن است سال‌های سال در بیمار باقی بماند.

پروتکلی برای درمان اعتیاد به مواد محرک نداریم

این پزشک عمومی با اشاره به عدم تدوین پروتکل درمانی برای درمان اعتیاد به گل از سوی وزارت بهداشت ، اظهار کرد: دراین وزارتخانه پروتکل درمانی مواد مخدر وجود دارد اما درباره مواد محرک چنین پروتکلی وجود ندارد لذا  هریک از همکاران ما بر اساس دانش خود برای درمان این مواد اقدام می‌کند.

وی افزود: پروتکل درمان الکل تدوین شده اما دو سال و نیم است که در اداره سلامت روان وزارت بهداشت مانده است  این درحالی است که مصرف الکل هم واجد عوارض خطرناکی است.

نمایی با بیان اینکه درمان ماری‌جوانا عمدتا برعوارض روان‌پزشکی مبتنی است، گفت: وقتی فرد ماری‌جوانا مصرف می‌کند دچار افزایش شدید ضربان قلب می‌شود که این موضوع می‌تواند باعث بروز سکته‌های قلبی و مغزی در سنین جوانی شود لذا معمولا می‌گویند فردی که زیر ۴۰ سال با علائم سکته قلبی و مغزی مراجعه می‌کند به مصرف ماری جوانا شک کنید، محرک گل هم که عوارض شدیدتری دارد.

وی خاطرنشان کرد: هرقدر سن مصرف این مواد پایین‌تر باشد بروز علائم روان‌پزشکی به‌ویژه اختلال سایکوز در جوانان و نوجوانان افزایش می‌یابد به همین دلیل نیز بیشتر درمان‌ها مبتنی بر درمان روان‌پزشکی است.

این درمان‌گر اعتیاد با تاکید براینکه هیچ‌کسی در مقابل مواد غیرقانونی واکسینه نیست و هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید من مصرف می‌کنم اما معتاد نمی‌شوم، افزود:هیچ فردی عمدا نمی‌خواهد معتاد شود اما بیماری اعتیاد به هر دلیل که رخ دهد یک بیماری مزمن و مادام‌العمر است و علاج ندارد.

وی تصریح کرد: مخرب‌ترین ویژگی اعتیاد عودهای مکرر است لذا مهم‌ترین هدف درمانی ما جلوگیری از عود است و افراد باید بدانند که ممکن است به هردلیلی این اعتیاد عود کند.

نمایی با انتقاد از اینکه وزارت بهداشت هیچ برنامه مدون و استراتژی مناسبی را در خصوص پیشگیری و درمان اعتیاد ندارد، اظهار کرد:  در حال حاضر دغدغه اصلی اداره سلامت روان این وزارت‌خانه درارتباط با  اعتیاد مسائل مرتبط با دارو است و مراکز درمان اعتیاد نیز به جای اینکه وقت خود را صرف درمان کنند درگیر چالش‌هایی هستند که وزات بهداشت برایشان ایجاد کرده است .