محمدسیاح: علی ضرابی مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره مرکز حمایت از معلولان ضایعه نخاعی گفت: با افتتاح مرکز مراقبت‌های ثانویه تحت حاد امکان بستری شدن ۱۰ بیمار به صورت همزمان برقرار برقرار شده است ضمن اینکه قابلیت ارجاع بیماران به تمام مراکز درمانی وجود دارد.

وی تصریح کرد: این مرکز با همکاری سازمان بهزیستی و سه ماه کار متوالی امروز برای افتتاح آماده شد. با باور جمله «ما می‌توانیم» توانسته‌ایم دفتر مرکزی مرکز حمایت از معلولین ضایعات نخاعی ایران را در طرشت از نقطه صفر تا انتها که مدرن‌ترین و مجهزترین مرکز توانبخشی و آموزشی در کشور است و کلیه امکانات پیشگیری و توانبخشی شامل بخش‌های فیزیوتراپی، کاردرمانی، ارتوپدی فنی، درمان زخم بستر با پیشرفته ترین روش‌های روز دنیا و انجام طرح‌های مراقبت مبتنی بر خانواده HBR و طرح توانمندسازی مبتنی بر جامعه CBR با جدیدترین و کامل ترین امکانات در راستای رفاه مددجویان عزیز قرار دهیم.

ضرابی افزود: مرکز حمایت از معلولان ضایعه نخاعی بنیانگذار طرح SUB ACUTE یا مراقبت‌های ثانویه که از ضروری ترین مراحل نگهداری کلیه بیمارانی است که دچار تروما می‌شوند که از آسیب‌های ثانویه در ضایعه نخاعی  محسوب می‌شود.

توجه توانبخشی بیماران غیرواگیر

دکتر صابری جراح مغز و اعصاب نیز با حضور در این مراسم گفت: در ایران به توانبخشی بیماران غیرواگیر توجه بسیاری شده همانگونه که در اروپا و آمریکا انجام می‌پذیرد در حالیکه خیلی از کشورها اصلا از این خدمات مطلع هم نیستند، این در حالیست که در گذشته توجه زیادی به عوارض می‌شده در حلی که انجام توانبخشی چندان اهمیتی نداشت و این افراد مجبور بودن تا برای درمان به کشورهای اروپایی مانند آلمان و فرانسه و … بروند و هزینه‌های درمانی زیادی را متقبل شوند، اما این مراکز باید در نزدیکی  افراد دارای ضایعه نخاعی  باشد.

او با بیان اینکه افزایش ماشین‌ها و ساختمان‌های بلند مرتبه و کار در ارتفاع و … آسیب‌های مغزی و نخاعی در حال رشد است، تاکید کرد: همانطور که توانبخشی انجام می‌شود باید دید آیا پیامدهای این ضایعه در افراد کم می‌شود یا نه و پس از آن است که باید برای ادامه یا تغییر روش درمانی و توانبخشی تصمیم گرفت. ضریب استقلال افراد دارای ضیعه نخاعی  باید بعد از توانبخشی افزایش یابد این اتفاق در همه کشورها میفتد و کشور ما هم باید در این زمینه رشد کند.

صابرنیا اضافه کرد: یکی از مولفه‌های افزایش ضریب استقلال حضور معلولان در دستگاه‌های کشور است یعنی تنها پیامد توانبخشی کسب استقلال نیست بلکه معلولان باید به محیط کار با توجه به نوع معلولیت خود برگردند.

ضایعات نخاعی  آسیب‌های دیگری به همراه دارد

دکتر محمدتقی جغتایی مشاور وزیر در امور توانبخشی با بیان اینکه ضایعات نخاعی  یکی از پیچیده‌ترین نوع معلولیت است که هم خود فرد و هم خانواده اش آسیب می‌بیند؛ گفت: توانبخشی در مرحله حاد، نوع جدید طب فیزیکی است که به این موضوع پرداخته‌ و می‌توان گفت یکی از مهمترین خدمات درمانی همین توانبخشی است. در جاهای دیگر دنیا این خدمات حتی شامل تهیه اسپرم مردان یا تخمک زنان می‌شود و این اقدام با توجه به نیازهای آینده فرد صورت می‌گیرد.

وی با بیان اینکه وزارت بهداشت برنامه شناسنامه خدمت را تهیه و به دانشگاه‌های علوم پزشکی ابلاغ کرده است، ادامه داد: بخشی از خدمات توانبخشی در مراحل «تحت حاد» و بعد از ثبات وضعیت انجام می‌شود، اما در این مورد ما مشکلاتی داریم که نمی‌توانیم تمام این مراحل را سریع اجرا کنیم، هرچقدر درمان دیرتر صورت بگیرد مشکلات با این ضایعه افزایش می‌یابد.

جغتایی تصریح کرد: بعد از حادثه مراحل درمانی و توانبخشی باید توامان باهم انجام شود و یا بیمار ضایعه نخاعی ممکن است بخواهد مورد مراقبت قرار بگیرد بنابراین ما به همین دلایل نیاز به برنامه ملی توانبخشی چنین مراکزی نیاز داریم. یکی از کارهای عمده آموزش‌های عمومی‌مانند چگونگی استفاده از صندلی  چرخدار یا مصرف داروها و کنار آمدن با شرایط و … است که در بین این افراد اهمیت ویژه‌ای دارد. توانبخشی همیشه باید ادامه داشته باشد و این زنجیره از زمان دچار شدن به عارضه تا توانبخشی و زمان برگشت به جامعه پیوسته است.

ضریب سه برابری

بیات نژاد مدیرکل بهزیستی استان تهران با تاکید بر اینکه این کار برای اولین بار در کشور انجام شده است، گفت: ضایعه نخاعی عارضه ایست که براثر حوادث جاده‌ای و یا حوادث قهری بوجود می‌آید، البته ضریب این عارضه در کشور ما بیش از سه برابر دنیا است یعنی برای یک میلیون نفر ۲۵ نفر در دنیا و در ایران ۷۵ نفر دچار عارضه ضایعه نخاعی هستند و این باعث نگرانی است.

و ادامه داد: ایمان داریم که پزشکان در تشخیص و انجام عمل جراحی نقش مهمی‌دارند اما اگر قرار است خروجی کارشان منتج به درمان شود نیازمند باید مراقبت‌های خاص بعد از عمل را به خوبی انجام دهند، مراقبت‌های بعد از دچار شدن به ضایعه نخاعی نیز به همین اندازه مهم و قابل توجه است.

بیات نژاد افزود: در حال حاضر ۳ هزار و ۶۰۰ نفر در استان ضایعه نخاعی داریم که یک سوم خانم‌ها و باقی آقا هستند. شاید درصدی از اینها وضعیت مالی خوبی داشته باشند اما عده زیادی در شرایط سخت اقتصادی قرار دارند، بنابراین به نظرم ایجاد این مرکز یکی از نیازهای اجتناب ناپذیر بوده است. در کنار بهداشت و درمان باید به فکر توانبخشی و بهبود شرایط زندگی این افراد هم بود به همین جهت باید شرایط برگشت به کار آنها فراهم شود.

مدیرکل بهزیستی استان تهران گفت: از افسر راهنمایی و رانندگی که گواهینامه را صادر می‌کنند تا وزارت راه و شهرسازی که جاده‌های ناهموار را تایید می‌کنند تا کارخانه‌های تولیدکننده خودروهای نا ایمن همه و همه در این مشکل دخیل هستند و باید بر اساس مسوولیت اجتماعی خود در پیشبرد این برنامه کمک کنند.

خدمات باید پیوسته باشد

مهندس سراج مدیرکل دفتر مراکز مراقبت شبانه روزی بهزیستی با اشاره به آمار ضایعه نخاعی گفت: در سال گذشته تعداد ۲۵ هزار نفر دچار ضایعه نخاعی شدند که از این تعداد ۸ هزار نفر دچار ضایعه نخاعی کمری شدند تلاش‌های زیادی صورت گرفت تا خدمات متنوعی ارائه شود اما فاصله زیادی با نقطه مطلوب داریم. اگر قرار است خدمات توانبخشی اثرگذار باشد باید تمام این حلقه‌ها کامل شود.

وی افزود: اگر امروز ۵۵ تیم ارائه  خدمات سایر فعالیت دارند و بیشتر از صدها بیمار هم از خدمات آن استفاده می‌کنند نشان می‌دهد باید به فکر افزایش خدمات بود، امروز ۱۴ مرکز ارائه خدمات جسمی‌حرکتی داریم و اولین مرکز خدماتی و اقامتی در کشور است که به صورت پایلوت با ارزیابی ۴ تا ۶ ماهه برنامه توسعه آن را شروع خواهیم کرد.

سراج اضافه کرد: در سال ۹۷ تلاش کریم در سارمان بهزیستی خدمات جدیدی را وارد کنیم، علاوه بر اینکه سالیانه ۱۷ هزار نفر براثر تصادف کشته و چندین برابر این رقم دچار آسیب نخاعی می‌شوند متوسط در سال ۲ هزار نفر به معلولان نخاعی اضافه می‌شود که در ماه‌های اول حداقل ۵ میلیون تومان هزینه این فرد است و با توجه به تعداد معلولان ضایعه نخاعی و هزینه‌های درمانی، سالانه چیزی حدود ۳۶۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

مدیرکل دفتر مراکز مراقبت شبانه روزی بهزیستی گفت: این خدمات باید یکپارچه ارائه شود و علاوه بر حمایت اقتصادی، باید موضوعات اجتماعی هم در نظر گرفته شود. اگر فرد معلول در خانه نگهداری ‌شود خانواده‌ها باید بداند که می‌توانند خدمات بهتری به معلولان شان ارائه کنند. بسیاری از خدمات باید تحت پوشش بیمه قرار بگیرد اما توانایی این کار در سیستم بیمه‌ای ما وجود ندارد. در حالیکه کشورهای پیشرفته جهان سازوکارهای خود را بر این اساس تعریف کرده و تلاش می‌کنند پوشش‌ها افزایش یابد.