۱۰ آذر ۱۳۹۹ - ۲۰:۱۳

بازنمایی جرم و جنجال های رسانه­ ای

تردیدی وجود ندارد که بخش قابل توجهی از محتوای رسانه ­ها را موضوعات جنایی تامین می­ کنند اما مطالعات نشان می دهد که تمرکز رسانه­ ها عمدتا بر جرایم خشونت بار است و کمتر به جرایم مالی می­ پردازند.

کریس گریر و رابرت رینر در مقاله ­ای تحت عنوان “جنجال رسانه ای: رسانه، جرم، عدالت کیفری” به بازنمایی جرم و عدالت کیفری در رسانه ها از منظر محتوا، عواقب و علل پرداخت. وی در سال­های اخیر تحقیقات زیادی به رابطه رسانه و جرم می ­پردازند. دلیل این اهمیت میزان بالای اثرگذاری رسانه بر افکار عمومی است.

الف) اهمیت مطالعات رسانه و جرم: بر اساس برآورد تنها در سال ۲۰۱۰ مردم جهان به طور میانگین در هر روز ۴.۰۳ میلیون ساعت بیننده­ تلویزیون بودند. در تحقیقی در سال ۲۰۰۲ مشخص شد که اطلاعات ۸۰ درصد از اهالی لندن مبتنی بر آن چیزی است که از رسانه­ های خبری دریافت می­ کنند. ۲۹ درصد مردم، روایت رسانه ­ای از جرم و کنترل آن را منبعی اساسی و ۹ درصد حتی مهمتر از تجربه عینی تلقی می­کنند. در دهه­ های اخیر، رابطه رسانه و جرم از چند جهت مورد توجه قرار گرفته است: تاثیری که بازنمایی رسانه ­ای جرم بر تصورات و افکار عمومی می­ گذارد به درک از ماهیت بزهکاری جهت می­ دهد، افزایش ترس از جرم و در نتیجه مطالعه برخورد سخت با جرم، ماهیت جرم­ زای رسانه است.

ب)کمیت محتوای جنایی رسانه ­ها (اخبار و روزنامه­ ها): تردیدی وجود ندارد که بخش قابل توجهی از محتوای رسانه ­ها را موضوعات جنایی تامین می­ کنند. بر اساس تحقیق اریکسون و دیگران در سال ۱۹۹۱ محتوای مربوط به انحراف که مفهومی اعم از تعریف قانونی جرم دارد در روزنامه ­ها بیش از ۴۵ درصد و در رادیو بیش از ۷۱ درصد بوده است. اگرچه درصد محتوا در دهه ­های نخست قرن بیستم اندک اما در دهه­های بعد، رو به فزونی است. برای مثال تحقیقاتی در ۱۹۳۸، ۱۹۵۵ و ۱۹۶۷ در بریتانیا نشان داد که به طور میانگین ۴ درصد از محتوای ۳ روزنامه منتخب، مربوط به جرم است. این نسبت در تحقیقی که در ۱۹۸۱ بر روی ۶ روزنامه اسکاتلندی انجام شد به ۶.۵ درصد افزایش یافت. در تحقیقی دیگر در ۱۹۸۹ بر روی ۱۰ روزنامه محلی اسکاتلندی، نسبت فوق ۱۲.۷ درصد گزارش شد. در بین روزنامه ­های انگلیسی، کمترین محتوای جنایی متعلق به گاردین(۵.۱ درصد) و بیشترین به نشریه سان(۳۰.۱ درصد) است. بر اساس تحقیقی که بر روی دو روزنامه مهم امریکایی-آینه و تایمز- انجام شد محتوای جنایی این دو نشریه از ۲ درصد در ۱۹۴۵ به ۲۰ درصد در دهه  ۱۹۶۰ افزایش یافت.

پ) داستان ها و فیلم های جنایی: از اوایل قرن بیستم محتوای بیشتر رمان ها و فیلم های پرمخاطب را موضوعات جنایی و تصویر جرم تعیین کرده است. بر اساس یک برآورد، از یک چهارم تا یک سوم کل کتابهای منتشرشده در این قرن در گروه «وحشت» قرار می­ گیرند و از ۱۹۴۵ حداقل ۱۰.۰۰۰ میلیون نسخه کتاب های جنایی در سراسر جهان به فروش رسیده است. موضوعات جنایی، محور و محتوای بیشتر فیلم ­های سینمایی و تلویزیونی نیم قرن اخیر را نیز رقم زده است. مضمون اصلی ۲۰ درصد و مضمون فرعی ۵۰ درصد از کل فیلم ­های تلویزیونی در تمام سال­ های قرن بیستم به جرم اختصاص داشته است. در سال ۱۹۵۹ بیش از یک سوم برنامه­­ های تلویزیونی امریکایی مخصوصا در اوقات طلاییِ پخش، به تصویر جرم اختصاص داشته است. از ۱۹۵۵ در بریتانیا در حدود ۲۵ درصد از برنامه­ های تلویزیونی به جرم اختصاص داشته است.

ت)کیفیت پوشش رسانه ­ای جرم: اخبار و روزنامه­ ها: مطالعات نشان می دهد که تمرکز رسانه­ ها عمدتا بر جرایم خشونت بار است و کمتر به جرایم مالی می­ پردازند و این، برخلاف واقعیت­ های آماری است که جرایم مالی را بیشتر نشان می ­دهند. مطابق این رویه، جرایم سازمان یافته همراه با رفتار خشونت بار بیشتر از جرایم سازمان یافته که صرفا جنبه مالی دارند محور توجه قرار می­ گیرد. نسبت پرداخت به جرم خشن به جرم مالی در رسانه های امریکا(سال ۱۹۹۱) به ترتیب ۸ به ۲ گزارش شده حال آنکه بر اساس آمارهای رسمی، نسبت واقعی جرایم مالی به جرایم خشن ۹ به ۱ است. این نسبت در مطالعه ­ای بر روی ۱۴ کشور دیگر نیز تایید شد. از بین جرایم خشن، نسبت پوشش قتل و تجاوز جنسی بیشتر از بقیه است.

ث)داستان ها و فیلم های جنایی: تمرکز داستان ها-مثل اخبار- بر جرایم خشن مخصوصا قتل است. بر اساس یک تحقیق، پس از جنگ جهانی دوم، قتل مهمترین موضوع فیلم­ ها و داستان­ های جنائی است و جرایم جنسی و مواد مخدر در رتبه­ های بعدی هستند. همچنین تحقیقاتی در خصوص تلویزیون­ های امریکا نشان می­دهد حدود دو سوم از محتوای نمایش­ های پرمخاطب به خشونت، قتل و سرقت مسلحانه اختصاص یافته است. دقیقا مشابه اخبار رسانه ­ای، در فیلم های تلویزیونی نیز جرایم خشن بیش از آمار واقعی و جرایم مالی کمتر از آن نمود دارند. بر اساس مطالعه ­ای بر روی نمایش­ های تلویزیونی ۲۰ سال امریکا، از هر ۱۰۰۰ کاراکتر فیلم ها فقط ۲۰ نفر مرتکب جرایم مالی شده ­اند حال آنکه بر اساس آمار پلیس، از ۱۹۵۵ تا ۱۹۸۴، جرایم مالی از ۱۰ در ۱۰۰۰ به ۵۰ در هزار مورد جرم افزایش پیدا کرده است.

همچنین، اندک فیلم ­هایی که جرایم مالی را دستمایه­ داستان خود قرار داده ­اند این جرایم را همراه با خشونت و تخریب نشان م ی­دهند حال آنکه در عالم واقع، بیشتر جرایم مالی بدون خشونت و تخریب رخ داده­اند. کیفیت جرایم نیز وارونه­ نمایی شده است. مطابق اطلاعات واقعی بیشتر قتل­ ها در اثر منازعه و توسط جوانان رخ می­ دهد اما فیلم­ ها قتل را ناشی از طمع و طراحی قبلی نمایش می­ دهند. همچنین بیشتر تجاوزات جنسی توسط آشنایان و نزدیکان رخ می­ دهد اما تجاوز جنسی در فیلم­ ها توسط یک غریبه­ روان پریش و همراه با قتل و شکنجه رخ می­ دهد.

سرهنگ کارآگاه دکتر غلامحسین بیابانی

نظرات کاربران

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x