۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۲۳:۳۰

آیا با این کاربردهای اسپیرونولاکتون آشنایی دارید؟

اسپیرونولاکتون در واقع نوعی داروی ادرار آور یا دیورتیک با خاصیت بازجذب پتاسیم است که از جذب سدیم اضافی و زیاد توسط بدن جلوگیری کرده و مانع ار کاهش سطح پتاسیم می‌شود.

اسپیرونولاکتون که با نام  آلداکتون نیز شناخته می‌شود، برای درمان ورم اندام‌های مختلف که ناشی از نارسایی قلبی، بیماری‌های کبدی یا مشکلات کلیوی هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه با خبرگزاری سلامت همراه باشید تا بیشتر با این دارو آشنا شوید.

اسپیرونولاکتون چیست؟

اسپیرونولاکتون در واقع نوعی داروی ادرار آور یا دیورتیک با خاصیت بازجذب پتاسیم است که از جذب سدیم اضافی و زیاد توسط بدن جلوگیری کرده و مانع ار کاهش سطح پتاسیم می‌شود. این دارو با جلوگیری از فعالیت آلدوسترون در کلیه از احتباس آب در بدن جلوگیری می‌کند.

موارد کاربرد اسپیرونولاکتون

همانطور که پیش‌تر ذکر شد، این دارو برای درمان ادم یا ورم اندام‌های بدن تجویز می‌شود. اما اسپیرونولاکتون کاربردهای دیگری نیز دارد که به برخی از آنها در موارد زیر اشاره شده است:

  •  فشار خون بالا
  •  پایین بودن سطح پتاسیم در خون یا هیپوکالامی
  •  آکنه و جوش‌های صورت
  •  ریزش‌های هورمونی مو
  •  هیرسوتیسم یا پرمویی
  • ترشح بیش از حد هورمون آلدوسترون یا هیپرآلدوسترونیسم

عوارض جانبی اسپیرونولاکتون

عوارض جانبی قرص-اسپیرونولاکتون

این دارو نیز مانند دیگر داروها ممکن است دارای عوارض جانبی باشد. از شایع‌ترین عوارص این دارو می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دل درد و دردهای شکمی
  • اسهال
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • متورم شدن سینه‌ها
  • خارش پوست
  • کاهش میل جنسی
  • به هم خوردن دوره‌های قاعدگی
  • افزایش پتاسیم خون
  • گرفتگی عضلات به خصوص در پاها
  • خونریزی بعد از یائسگی خانم‌ها
  • سردرد
  • سرگیجه
  • احساس خواب آلودگی

عوارض جانبی نادر و شدید اسپیرونولاکتون عبارتند از:

  • واکنش‌های شدید پوستی مانند قرمزی پوست، تاول و کهیر
  • مشکلات مربوط به الکترولیت و آب در بدن مانند احساس تشنگی و خستگی شدید
  • خونزیزی لثه
  • متورم شدن بافت سینه در آقایان که با درد همراه است
  • تغییرات خلقی
  • خوریزی و کبودی آسان
  • وجود خون در ادرار یا مدفوع
  • تب
  • گلودرد مداوم

این نکته شایان ذکر است که موارد بالا شامل تمامی عوارض جانبی این دارو نیستند و در صورت مشاهده علائم غیرعادی مصرف این دارو را قطع کنید و در صورت بروز علائم تهدید کننده فورا یا اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.

واکنش‌های آلرژیک

واکنش‌های آلرژیک قرص-اسپیرونولاکتون

واکنش‌های آلرژیک به اسپیرونولاکتون نادر هستند اما ممکن است در برخی افراد رخ دهند، در صورت مشاهده علائم زیر سریعا مصرف دارو را قطع کنید:

  • تورم زبان، گلو یا صورت
  • خارش پوست
  • سرگیجه شدید
  • اختلال و مشکل در تنفس
  • بثورات پوستی

البته واکنش‌های آلرژیک دیگری نیز بسته به فرد مصرف کننده ممکن است رخ دهد، در صورت بروز علائم خطرناک با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.

علائم بیش مصرفی یا اوردوز با اسپیرونولاکتون

اگر اسپیرونولاکتون بیش از دوز پیشنهادی در یک بازه زمانی کوتاه مصرف شود، باعث اوردوز می‌شود. از علائم اودوز با این دارو می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سرگیجه
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • احساس گیجی
  • احساس خواب آلودگی
  • مشکلات تنفسی
  • ضربان قلب نا منظم یا گرفتگی عضلات به دلیل تغییر در الکترولیت‌های بدن
  • اسهال
  • قرمزی پوست
  • بثورات پوستی

در صورت مصرف بیش از اندازه این دارو و مشاهده هر یک از علائم بالا یا علائم تهدید کننده دیگر با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید. برای جلوگیری از بیش مصرفی، باید دوزهای مصرفی را طبق نسخه پزشک مصرف کنید و اگر مصرف دوزی را فراموش کردید، آن را با دوز بعدی مصرف نکنید.

تداخلات دارویی با اسپیرونولاکتون

اسپیرونولاکتون ممکن است با برخی داروها و ویتامین‌ها تداخل داشته باشد. این تداخل یا از عملکرد صحیح دارو جلوگیری می‌کند و یا ممکن است باعث عوازض خطرناک همراه باشد. داروهای زیر بهتر است با اسپیرونولاکتون مصرف نشوند:

  • تریامترن، اپلرنون و سایر داروهای ادارآور با خاصیت بازجذب سدیم
  • هپارین
  • لیتیوم
  • کلستیرامین
  • مکمل‌های پتاسیم
  • کاپتوپریل، انالاپریل و دیگر داروهای مهار کننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین
  • داروهای مهار کننده گیرنده آنژیوتانسین
  • دیگوکسین
  • کلستیرامین
  • ناپروکسن، ایبوپروفن و سایر داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAID)

برای جلوگیری از هرگونه تداخل دارویی، قبل از مصرف با پزشک و داروساز خود مشورت کنید و آن‌ها را از داروهایی که مصرف می‌کنید آگاه سازید.

قرص اسپیرونولاکتون برای قلب

همانطور که اشاره شد، این دارو فشارخون بالا و نارسایی قلبی را درمان می‌کند. اسپیرونولاکتون با مهار اثر آلدوسترون بر روی عروق خونی باعث کاهش فشار خون می‌شود. کاهش فشار خون بالا از حمله‌های قلبی، مشکلات کلیوی و سکته‎‌های مغزی پیشگیری می‌کند. معمولا از دوز ۲۵ میلی‌گرم این دارو برای درمان مشکلات قلبی استفاده می‌شود.

قرص-اسپیرونولاکتون برای قلب

عوارض قطع ناگهانی قرص اسپیرونولاکتون

از عوارض قطع ناگهانی این دارو می‌توان به ریزش مو، قاعدگی نامنظم و بازگشت جوش و آکنه‌های پوستی در صورت مصرف برای از بین بردن آن‌ها اشاره کرد. البته همه افرادی که به صورت ناگهانی مصرف این دارو را قطع می‌کنند علائم بالا را تجربه نمی‌کنند اما بهتر است قبل از قطع این دارو با پزشک متخصص مشورت کنید.

قرص اسپیرونولاکتون و لاغری

همچنان ارتباط این دارو با لاغری اثبات نشده است و برخی مطالعه‌های حیوانی نشان داده است که مصرف بیش از حد اسپیرونولاکتون می‌تواند باعث سرطان یا ایجاد تومور شود، بنابرین بدون تجویز پزشک خودسرانه این دارو را برای لاغری مصرف نکنید. از آنجا که این دارو یک داروی ادارآور است، مصرف این دارو باعث دفع بیش از حد آب از بدن شده و در نهایت منجر به کاهش میزان آب بدن می‌شود و از آنجا که اکثر بدن ما از آب تشکیل شده است، با کم شدن سطح آب بدن، ممکن است با کاهش وزن کاذب همراه باشد. بنابرین مصرف این دارو برای لاغری مؤثر نیست و تنها باعث کاهش وزن کاذب می‌شود.

اسپیرونولاکتون، مفید یا مضر؟

در پایان می‌توان گفت که این دارو در صورتی که درست و طبق پیشنهادات پزشک مصرف شود، می‌تواند بسیاری از بیماری‌ها از جمله مشکلات قلبی و عروقی را درمان کند. اگر پزشک این دارو را برای شما تجویز کرده است، قطعا فواید این دارو از ضررهای ان برای شما بیشتر است.

 

این مطلب را نیز مطالعه کنید: ناپروکسن: هرچه باید درباره این دارو و عوارض جانبی ناشی از آن بدانید!

نویسنده: معین حبیبی

 

 

 

نظرات کاربران

Subscribe
Notify of
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments