Sunday 15 September 2019 | یکشنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۸

حدیث سلامتی: زاهد در دنیا کسی است که حرام...

۱۵ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۱:۱۱
بازدید: 268

تغذیه و سبک زندگی، نقاط مقابل سرطانند/ رشد توانایی کشور در تولید داروهای شیمی درمانی

محمدسیاح: به گفته برخی از کارشناسان، میزان شیوع سرطان در دنیا، ۲۰۵ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر در مردان و ۱۶۵ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر در زنان است، در مقایسه با آمارهای جهانی، میزان شیوع سرطان در ایران، کمتر بوده و متوسط شیوع آن در هر دو جنس، ۱۵۸ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر است.

با وجود کم‎ بودن آمار ابتلا به سرطان در ایران، آمار شیوع آن در ایران نیز همانند سایر نقاط دنیا، رو به افزایش است، با نگاهی به آمارهای جهانی، خواهیم دید که آمار ابتلا به سرطان در دنیا، روزبه‎روز در حال افزایش بوده و سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۷، این اخطار را داده بود که پس از گذشت چندین سال، میزان شیوع سرطان افزایش یافته و از هر ۱۰ نفر، یک نفر، به سرطان، مبتلا خواهد بود. در کشور ما مطالعات و تحقیقات زیادی در زمینه علل زمینه‌ساز برای ابتلا به سرطان انجام نشده است و آمارها یا برخی علل احتمالی، قابل استناد و اعتماد نیستند.

نقش ۳۰ درصدی تغذیه در بروز سرطان‌ها

دکتر احمدرضا درستی، دکتری تخصصی تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتگوبا طبنا (خبرگزاری سلامت) درباره بروز سرطان می‌گوید: در بسیاری از کتب علمی‌اعلام شده که سرطان تا ۳۹ درصد با نوع تغذیه ارتباط دارد، یعنی تغذیه ناصحیح به شدت با ایجاد سرطان ارتباط پیدا می‌کند.

او ادامه می‌دهد: این تغذیه ناصحیح را مردم می‌شناسند و می‌دانند که سرخ کردن غذاها باعث ایجاد مواد سرطان زا در غذا می‌شود، می‌دانند که استفاده از لیوان و ظروف پلاستیکی که مواد سرطان‌زا را در غذاها منتشر می‌کند. از طرفی استفاده از آب‌های آلوده دارای مواد سمی‌برای تولید غذاها یا سمومی‌ که به عنوان حشره‌کش یا به صورت غیرعادی در تولید مواد غذایی کشاورزی از آنها استفاده می‌شود می‌توانند به همراه مواد غذایی وارد بدن شده و به بروز سرطان کمک کنند.

بدغذایی و کمبود مواد لازم بدن

درستی با تاکید بر اینکه برخی از افراد دارای عادات بدغذایی مفرط هستند، اضافه می‌کند: کسانی که عادت به خوردن غذاهای نامناسب دارند و به همین دلیل آنتی‌اکسیدان‌های مناسب، سلنیوم، ترکیبات کاراتونوئیدهای گیاهی، ویتامین E که در روغن و غذاهای گیاهی وجود دارد، ویتامین B که پیش سازه ویتامین A است به اندازه کافی به بدنشان نمی‌رسند.

او تاکید می‌کند: اینها مواد غذایی مهمی‌هستند که از فعل و انفعالات غیرعادی در سلول‌ها که منجر به سرطان می‌شود جلوگیری می‌کنند و کسانی که امروزه به اندازه کافی سبزیجات کافی، میوه مناسب و غذای مناسب شامل غذاهای دریایی نمی‌خورند خطر سرطان را برای خودشان افزایش می‌دهند.

فست‌فودهای سرطان‌زا

دکتری تخصصی تغذیه و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در پاسخ به این سوال که تغییر سبک زندگی و روی آوردن به فست فودها آیا در بروز سرطان‌ها موثر است، می‌گوید: «بله همینطور است، خود فست فودها عموما از روغن‌های چندبار مصرف تولید می‌شوند که ما حتی یک بار سرخ کردن هم پیشنهاد نمی‌کنیم. فصلی یک بار افراد در خانه آن هم با روغن‌های سالم و مخصوص سرخ کردنی، سرخ کنند.

او اضافه می‌کند: روغن‌ها در فروشگاه‌های فست‌فودی معمولا از بس مورد استفاده قرار گرفته سیاه شده است و نشان می‌دهد که دارای مواد اکسیدان بسیار زیادی است و این موضوع ریسک سرطان‌زایی را افزایش می‌دهد. سبک زندگی شامل بیخوابی، نخوردن صبحانه، پرخوری و کم‌خوری و رژیم‌های چاقی و لاغری مقطعی و کم‌تحرکی مسلما تاثیر زیادی در میزان غذای دریافتی ما دارد و آن غذا دوباره به همین سیر باطل برمی‌گردد.

هشدارها را جدی بگیرید

درستی با اشاره به اقدامات مورد نیاز برای بهبود رویه تغذیه در افراد، اظهار می‌کند: اولا باید دانش خودمان را افزایش بدهیم، یعنی خیلی وقت‌ها ما فکر می‌کنیم این خطرات جزئی هستند و این خطرات دامن ما را نمی‌گیرد، گاهی مردم احساس می‌کنند که خطری وجود ندارد و هشدارهایی که داده می‌شود در واقع بزرگنمایی است.

او ادامه می‌دهد: برخی فکر می‌کنند به عنوان مثال اگر بطری آبی که خریداری کرده در فریزر قرار دهیم و ده‌ها بار استفاده کنیم یا چای و نوشیدنی‌های گرم در لیوان‌های پلاستیکی مصرف کنیم، خطری ندارند. در حالی که مردم باید با آموزش‌هایی که از طریق رسانه‌ها داده می‌شود باور کنند که این خطرات جدی هستند و برای پیشگیری از سرطان تلاش کنند.

سلامت برتر از طعم غذاست

فوق تخصص سرطان‌شناسی و خون‌شناسی اضافه می‌کند: غذایی که می‌خوریم الزاما نباید خوشمزه باشد باید سالم باشد. غذاهای سرخ شده، درست شده با گوشت قرمز یا سیب زمینی سرخ شده برای همه دلچسب است اما می‌دانیم آسیب‌های جدی‌ای به بدن وارد می‌کند.

او با بیان اینکه خوردن غذای ساده و سالم باید مورد توجه مردم قرار بگیرد، تاکید می‌کند: اگر کسی غذایی برای نهار ندارد بهتر است به نان و پنیر و خیار بسنده کند یا در مسافرت‌ها به جای خوردن غذا در رستوران‌های بین راهی که بهداشت خوبی هم ندارند بهتر است از غذای سالم و ساده‎ استفاده شود. اگر مردم کمی‌ در این بخش توجه داشته باشند می‌توانند سالم زندگی کنند.

او می‌افزاید: باید برای سلامتی‌مان وقت و هزینه بگذاریم، خیلی‌ها را دیده‌ایم که برای خریدن خودرو یا خانه خوب تلاش می‌کنند اما زمانی که از آنها درباره اینکه چقدر از برای غذا خوردند وقت می‌گذارند جواب درستی ندارند. مردم باید بازدیدی از بخش‌های سرطان داشته باشند تا آگاه شوند که سرطان می‌تواند هر کسی را گرفتار کند با رعایت خواب مناسب و تغذیه درست این خطر را به شدت کاهش دهند.

معده و سینه؛ سرطان‌های شایع مردان و زنان

دکتر صفا نجفی، فوق تخصص سرطان‌شناسی و خون‌شناسی نیز درباره وضعیت سرطان در کشور به طبنا (خبرگزاری سلامت)، می‌گوید: «براساس گزارشی که معاونت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت و درمان هفته گذشته از موارد ثبت سرطان سال ۱۳۹۴ کشور که آخرین گزارش در این زمینه همه هست، اعلام کرد که سرطان معده با ۱۷.۸ درصد فراوانی شایع‌ترین سرطان در مردان در کشور ما است.

او ادامه می‌دهد: شایعه‌ترین سرطان در زنان هم سرطان پستان است، توجه داشته باشید که از نظر شیوع سرطان ما جزو کشورهای با شیوع کم سرطان هستیم، براساس همان گزارش که گفتم ثبت سرطان در کشور با ۹۴.۴ درصد انجام می‌شود یعنی فقط ۶ درصد کل کشور هستند که موارد سرطان آنها ثبت نمی‌شود.

نجفی اضافه می‌کند: ما در بین کشورهای اطراف و خاورمیانه باز هم از کشورهایی هستیم که بهترین پوشش ثبت سرطان را داریم، به عنوان مثال در همین موارد ثبت سرطان در سال ۹۴ وقوع موارد جدید سرطان پستان در کشور در سال حدود ۲۰ هزار نفر است یعنی ما در حدود ۲۰ هزار نفر در سال افزایش سرطان پستان داریم که بر آمار موجود افزایش می‌یابد. اینک پس از تصادفات مقام دوم را سرطان در علت مرگ و میر دارد.

تولید داروهای شیمی‌درمانی در کشور

فوق تخصص سرطان‌شناسی و خون‌شناسی با بیان اینکه در سال‌های اخیر تولید داروهای شیمی‌درمانی در کشور سرعت بیشتری گرفته است، تاکید می‌کند: اگر بخواهم خبرهای خوبی در زمینه درمان سرطان بدهم این است که در چند سال اخیر به‌ویژه در ۱۰ سال گذشته تعداد زیادی از شرکت‌های دانش بنیان به مجموعه درمان سرطان در کشور اضافه و باعث شدند تا بسیاری از داروهای سرطان که در گذشته با قیمت گزافی خریداری می‌شد، امروز تولید شود.

او اضافه می‌کند: به طور مثال ۱۰ سال پیش که یک نسخه برای بیماری مبتلا به سرطان پستان می‌نوشتم که به طور متوسط شامل هشت دارو بود ۶ مورد آن خارجی بود اما الان از این هشت دارو تنها یکی از آنها خارجی است یا در برخی از موارد اصلا خارجی نیست.

بیمه‌های موجود توانایی کمک به درمان را ندارند

نجفی با انتقاد از وضعیت بیمه‌ها در پوشش درمان سرطان، می‌گوید: یکی از راه‌حل‌هایی که برای کاهش میزان بار مالی سرطان در کشور وجود دارد این است  که بتوانیم داروهایی را که برای درمان سرطان نیاز است در کشور تولید کنیم و این مهم تا درصد زیادی محقق شده ولی در درمان سرطان‌ها هنوز مشکل بزرگتری داریم که آن هم بیمه‌ها هستند.

او تاکید می‌کند: یعنی بیمه‌هایی که بیشترین پوشش در جامعه را دارند یعنی بیمه‌های تامین اجتماعی و خدمات درمانی اولا پوشش ۱۰۰ درصدی ندارند دوما معوقه پرداختی دارند! یعنی داروخانه، پزشک و بیمارستان به بیمار خدمات می‌دهند اما بیمه‌ها پول این خدمات را با فاصله ۶ تا ۹ ماه پرداخت می‌کنند و این موضوع باعث می‌شود تا داروخانه‌های خدمات‌ده از دادن داروهای شیمی‌درمانی امتناع کنند.

او معتقد است: در مجموع کارهایی که در زمینه درمان سرطان به‌ویژه در یک دهه  گذشته انجام داده‌ایم، خیلی مثبت بوده و امروز وقت آن است که مشکل اصلی یعنی موضوع بیمه حل شود. اگر بتوانیم خصوصی سازی بیمه‌ها و با حمایت از بیمه‌های خصوصی و اجازه بدهیم که بیمه‌های خصوصی ببیشتری در کشور ایجاد شود که کارگاه‌های کوچک بتوانند بیمه خصوصی داشته باشند و استفاده از بیمه‌های همگانی دولتی را به‌شدت کم کنیم می‌توانیم بار درمان را روی دوش بیمه‌های خصوصی بگذاریم که نتیجه بهتری دارد.

مردم توجهی به توصیه‌های پیشگیرانه ندارند

فوق تخصص سرطان‌شناسی و خون‌شناسی با اشاره به اینکه توصیه‌های پیشگیرانه از سرطان نتوانسته باعث کاهش میزان ابتلا به سرطان شود، توضیح می‌دهد: متاسفانه مردم ما دنبال این هستند که هر روز دلیل جدید برای سرطان پیدا کنند اما سوال من از مردم این است که با دلایل اصلی که برای سرطان شناخته شده چگونه برخورد کرده‌اند؟

او ادامه می‌دهد: به عنوان مثال بیش از ۵۰ سال است که می‌ دانیم سیگار سرطان‌زاست سوال من این است که واقعا کشیدن سیگار کمتر شده است؟ واقعا سیگار بین جوانان ما کم رواج دارد؟ واقعا سیگاری‌های ما که فهمیده‌اند سیگار سرطان‌زاست از آن دست کشیده‌اند؟ این همه روی سیگارها هشدار سرطان نوشته می‌شود تاثیری داشته است؟ به طور ثابت شده ۳۰ سرطان وجود دارد که ریشه آنها سیگار است اما آیا این گفته من در طول این ۵ دهه تغییری در مصرف سیگار در کشور داشته است؟

می‌خواهید سرطان نگیرید؟

نجفی معتقد است برای پیشگیری از سرطان باید دو کار اصلی انجام بدهیم، اولا مواردی که به طور شناخته شده سرطان‌زاست مانند کشیدن سیگار را کنار بگذاریم، دوم اینکه تست‌های غربالگری که برای سرطان وجود دارد را انجام دهیم.

او اضافه می‌کند: به طور ثابت شده اگر خانم‌ها از سن ۴۰ سالگی به بعد به یک جراح عمومی‌مراجعه کنند تا سینه‌هایشان معاینه شده و ماموگرافی از سینه‌هایشان گرفته شود آمار سرطان پستان به شدت کاهش می‌یابد اما چند خانم هستند که این کار را انجام بدهند؟ به نظرم افراد اولا باید فاکتورهای شناخته شده موثر در بروز سرطان را کنار بگذارند، یعنی به طور ثابت شده کاهش وزن باعث کاهش شمار سرطان در مقیاس بالا می‌شود و واقعا در کشور ما مردم با فهمیدن این موضوع ورزش می‌کنند تا وزرنشان کاهش یابد؟

نظرات کاربران

avatar
  Subscribe  
Notify of