رئیس بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان مرکز طبی کودکان نسبت به سوء استفاده از این قشر از جامعه در فضای مجازی به والدین هشدار داد و گفت: بسیاری از پزشکان و پرستاران راه‌های شناسایی کودک‌آزاری را نمی‌دانند در حالی که این مسئله بسیار حائز اهمیت است.

 

ملیحه کدیور در گفت‌وگو با  خبرنگار خبرگزاری سلامت اظهار داشت: سوءرفتار با کودکان به تعریف سازمان بهداشت جهانی به هرگونه بدرفتاری جسمی، عاطفی، روانی، جنسی یا بی‌توجهی نسبت به کودکان گفته می‌شود، به گونه‌ای که منجر به آسیب احتمالی یا حقیقی برای سلامت کودک، بقا، رشد و یا کرامت‌ او شود.

وی افزود: سوءرفتار عاطفی یا روانی شامل موارد واحد و الگوی رفتاری والدین در ناتوانی آنها برای فراهم کردن محیط مناسب جهت رشد و پرورش کودکان است، تحقیر، سرزنش، تهدید، ترساندن، حبس، تبعیض، تمسخر و مقایسه مکرر کودک با خواهر و برادر یا همسالان همچنین عدم پذیرش و رفتار پرخاشگرانه، مثال‌هایی از سوءرفتارهای عاطفی و روانی است.

این فوق تخصص نوزادان، ادامه داد: سوءرفتار جنسی شامل هرگونه رفتار جنسی با کودکان، مغایر با قوانین، شرع و هنجارهای جامعه است و بی‌توجهی و غفلت، نوع دیگری از سوءرفتار به‌شمار می‌رود که سرپرست کودک با وجود توانایی، از تأمین نیاز ضروری سر باز زند. نیازهایی هم‌چون سلامت، آموزش، رشد عاطفی، سرپناه و شرایط امن زیستن از جمله مواردی به‌شمار می‌رود که سرپرست کودک گاهی از انجام آن امتناع می‌ورزند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران ادامه داد: سوءرفتار با کودکان یک مسئله جهانی است و با توجه به آمارهای سازمان بهداشت به‌طور کلی یکی از ۴ بزرگسال در سراسر دنیا، وقوع سوءرفتار فیزیکی را در دوران کودکی خود گزارش می‌کند. همچنین انواع سوءرفتار تبعات روان‌شناختی متعددی را تا آخر عمر بر فرد باقی می‌گذارد. افزایش ریسک‌رفتارهای خشن در بزرگسالی، افزایش احتمالی قربانی خشونت بودن، اختلالات اضطرابی، مصرف مواد مخدر و چاقی، پرخوری عصبی و افسردگی ماژور همه از عوامل سوءرفتار در دنیا محسوب می‌شود.

کدیور درمورد نشانه‌های وقوع سوءرفتار در کودکان تصریح کرد: کودکانی که مورد سوءرفتار قرار گرفته‌اند، ترسیده، مضطرب، افسرده یا بسیار پرخاشگر به نظر می‌آیند. مشکلات خواب، کابوس‌های شبانه و شب‌ادراری، عملکرد ضعیف در مدرسه، ترس از بازگشت به خانه از دیگر نشانه‌های عمده‌ای به‌شمار می‌رود که در کودکانی که مورد سوءرفتار قرار گرفته‌اند، دیده می‌شود.

این فوق تخصص نوزادان بیان کرد: جراحت‌هایی که توضیح قانع‌کننده‌ای برای آن وجود ندارد، می‌تواند نمایانگر سوءرفتار فیزیکی باشد. کودکانی که مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرند، معمولاً با مشکلات جسمی درمان‌نشده، وضعیت بهداشتی نامناسب، لباس کثیف و نامناسب با فصل، مشکلات تغذیه‌ای و کم‌وزنی می‌توانند شناخته شوند.

کدیور درمورد اینکه پس از تشخیص سوءرفتار چه باید بکنیم، گفت: به کودک بگویید که حرف‌های او را باور می‌کنید،‌ دقت و توجه نشان دهید، اما بیش از حد واکنش و هیجان نداشته باشید؛ همچنین کودک را سرزنش نکند و او را با سوالات پشت سر هم نیازارید. کودک‌آزاری از جرایم عمومی بوده و احتیاج به شکایات شاکی خصوصی ندارد، لذا طبق ماده ۲۲ لایحه حمایت از حقوق کودکان از لحاظ قانونی همه می‌توانند گزارش درباره سوءرفتار را انجام دهند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای سطوح مختلف مراقبتی در ارتباط با کودکان، گفت: برنامه‌های آموزشی، اخلاق بالینی و حرفه‌ای نیز هر ماه در مرکز طبی کودکان برگزار می‌شود.

وی با اشاره به اینکه در دنیا آمار دقیقی از سوءرفتار علیه کودکان وجود ندارد، گفت: طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، ۱۵ تا ۳۰ درصد کودکان در دنیا مورد سوءرفتار قرار می‌گیرند.

کدیور ادامه داد: متأسفانه سیستم ثبت و گزارش‌دهی سوءرفتار با کودکان در کشور نداریم و برای پیشگیری از این مسئله علاوه بر نیاز به آموزش، مستندسازی نیز لازم است، همچنین حضور ارگانی جهت تشخیص، ارزیابی، درمان، حمایت و پیشگیری از کودک‌آزاری در کشور احساس می‌شود.

رئیس بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان مرکز طبی کودکان اظهار کرد: البته در سال‌های اخیر بهزیستی، اورژانس اجتماعی را راه‌اندازی کرده و در رابطه با خشونت خانگی و کودک‌آزاری می‌توان از آن استفاده کرد.

وی با بیان اینکه تعریف کودک از لحاظ فقهی، اقتصادی، سنی و… متفاوت است، افزود: بهداشت جهانی افراد زیر ۱۸ سال را کودک می‌داند و انجام برنامه‌هایی جهت پیشگیری از سوءرفتار علیه کودکان ضرورت دارد.

کدیور افزود: در بسیاری از مواقع براساس مطالعه دفتر ارتقای سلامت وزارت بهداشت، والدین مرز بین تنبیه، آموزش و خشونت را نمی‌دانند و این مسئله کودک‌آزاری را بیش‌تر می‌کند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: بسیاری از پزشکان و گروه‌های پرستاری آشنایی به راه‌های شناسایی کودک‌آزاری ندارند و ما برنامه‌ای را بدین منظور طراحی کرده‌ایم که در هر بیمارستانی تیمی از پزشکان همچون پزشکان متخصص مختلف، رادیولوژی، روانپزشکی کودک، روانشناسی بالینی، مددکار اجتماعی و پزشکی قانونی وجود داشته باشد تا در صورت مشاهده موارد مشکوک به کودک‌آزاری اقدامات لازم را انجام دهند.

به گفته وی این طرح به‌صورت پایلوت در بیمارستان امام(ره) انجام گرفته و درحال رایزنی با اداره سلامت روان، وزارت بهداشت، یونیسف و همچنین پزشکی قانونی هستیم تا کمیته‌های بیمارستانی به این منظور تشکیل شود.

رئیس بخش مراقبت ویژه نوزادان مرکز طبی کودکان، در رابطه با احتمال سوءرفتار علیه کودکان در فضای مجازی هشدار داد و گفت: والدین باید نسبت به این مسئله آگاهی داشته باشند و اقدامات لازم را انجام دهند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: برخی خلاءهای قانونی و مسائل فرهنگی در جهان به موضوع کودک‌آزاری دامن می‌زند و نمی‌توان برای پیشگیری از این مسئله الگوسازی غربی کرد. در اسلام سفارش شده، کودکان امانت هستند، لذا باید همه عزم خود را جزم کنیم تا قوانین به خوبی اجرا شود.

 

کدخبرنگار۴۱۰۷۰