به گزارش طبنا (خبرگزاری سلامت) از فودسیفتی مگزین، از محصولات گیاهی تراریخته که به صورت تجاری در مزارع تولید می‌شوند می‌توان به سویا، ذرت، پنبه و کانولا که در برابر علف‌کش‌ها و حشره‌کش‌ها مقاوم شده‌اند، اشاره کرد. از دیگر محصولات که با فناوری تراریخته تولید می‌شوند، سیب‌زمینی شیرین است و آن را در برابر ویروسی که می‌تواند موجب نابودی‌اش شود، مقاوم کرده‌اند. همچنین فناوری تراریخته در صنعت تولید برنج بسیار استفاده می‌شود و این ماده غذایی را با افزودن آهن و انواع ویتامین‌ها، غنی کرده‌اند. با استفاده از این فناوری، موزهایی تولید شده که موجب تولید واکسن انسانی در برابر بیماری‌های عفونی مانند هپاتیت B می‌شوند. برخی از حیوانات مانند ماهی‌ها را به منظور رشد سریع، اصلاح ژنتیکی کرده‌اند. انواع روغن‌های گیاهی و همچنین شکر، با استفاده از فناوری تراریخته تولید می‌شوند. همچنین دانشمندان با اصلاح ژنتیکی برخی از گیاهان به تولید پلاستیک‌های گیاهی مقاوم پرداخته‌اند.

قوانین مربوط به محصولات تراریخته

فناوری تراریخته مانند هر فناوری جدیدی که به بشر معرفی شده است، فواید و البته خطراتی دارد. بسیاری از خطرات این فناوری که سلامت انسان را هدف می‌گیرند، کاملا شناخته شده نیستند. اما دانشمندان به شواهدی دست یافته‌اند که این فناوری می‌تواند سلامت انسان و البته محیط زیست را به خطر اندازد. به همین دلیل بسیاری از کشورها روی مسائل ایمنی انسان و محیط زیست متمرکز شده و قوانینی برای این فناوری وضع کرده‌اند. از برخی از این قوانین می‌توان به نصب برچسب روی محصولات تراریخته اشاره کرد. کشورهای زیر در مورد فناوری تراریخته، قوانینی اتخاذ کرده‌اند:

ایالات متحده آمریکا

در این کشور ابتدا دولت برای برچسب زدن محصولات، قوانینی جدی در نظر نگرفته بود. اما وقتی مصرف‌کنندگان نسبت به این محصولات ابراز نگرانی کردند و خواستار مشخص شدن محصولات تراریخته از محصولات ارگانیک شدند، آمریکا زدن برچسب روی محصولات تراریخته را اجباری کرد. بدین ترتیب مصرف‌کنندگان می‌دانند چه نوع محصولی را استفاده می‌کنند.

اتحادیه اروپا

کشورهای اروپایی نسبت به مصرف محصولات تراریخته، چندان خوش‌بین نیستند و همچنان با نگاه تردید به این فناوری می‌نگرند. بنابراین آنها قوانینی سخت که تحت نظارت دو سازمان معتبر کمیسیون اروپایی و ایمنی غذای اروپایی باشد، تنظیم کردند. هر یک از اعضای اتحادیه اروپا باید نسبت به محصولات تراریخته‌ای که در کشورش تولید می‌شود، دقت و توجه کامل داشته باشد. هر شرکت مواد غذایی که در اروپا کار می‌کند، باید ابتدا نظر موافق این دو سازمان را از نظر ایمنی محصولات خود، جلب کند و درضمن محصولات باید برچسب داشته باشند. هر نوع شکایت در مورد این محصولات، باید بلافاصله مورد رسیدگی قرار گیرد. البته برخی از کشورهای اروپایی به طور کل تولید محصولات فراریخته را ممنوع کرده‌اند.

چین

قانونگذاران چین هم با اتخاذ قوانینی در مورد ایمنی غذا، در خصوص به‌کارگیری فناوری تراریخته، نظارت‌هایی انجام می‌دهند. اما این نظارت‌ها چندان سخت‌گیرانه نیست. با این حال آنها از چند سال گذشته، تولیدکنندگان محصولات غذایی ترایخته را ملزم به نصب برچسب روی محصولات خود کرده است. البته مصرف‌کنندگان چینی هم نسبت به استفاده از این محصولات چندان نگرانی ندارند. یکی از دلایل این امر، عدم اطلاع‌رسانی کافی است و دولت در گذشته معتقد بود که نباید مردم را بی‌جهت، نگران استفاده از محصولات تراریخته کرد. اما اکنون این محصولات باید حاوی برچسب محصولات تراریخته باشند.

ژاپن

محصولات تراریخته در ژاپن تحت پروتکل کارتاژنا (Cartagena)، فعالیت می‌کنند. در این کشور چند سازمان مختلف در مورد این محصولات تحقیق و بررسی می‌کنند. وزارت آموزش و پرورش، موسسات فرهنگی، ورزشی، علوم و فناوری در جریان تمام آزمایش‌های مربوط به محصولات تراریخته چه حیوانی و چه گیاهی، قرار می‌گیرند. همچنین سه سازمان وزارت کشاورزی، جنگلداری و شیلات و محیط‌زیست مسئول ارزیابی ایمنی و اثرات کشت و پرورش محصولات تراریخته روی تنوع زیستی این کشور هستند.

البته برخی از کشورها تصمیم گرفتند تولید محصولات تراریخته را تا زمانی‌که از نظر ایمنی کاملا بررسی نشوند و تحقیقات جامعی روی آنها صورت نگیرد، ممنوع اعلام کنند. حدود ۳۵ کشور در دنیا چنین محدودیتی در نظر گرفته‌اند که از آنها می‌توان به بلغارستان، اتریش، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستانَ، ایتالیا، لوگزامبورگ، لهستان، صربستان، زامبیا، رومانی، سوئیس، روسیه، قرقیزستان، پرو،ونزوئلا، زیمبابوه و… اشاره کرد.

به گزارش طبنا، محققان سراسر جهان همچنان در حال بررسی فناوری تراریخته و خطرات احتمالی آن نسبت به سلامت انسان و محیط زیست هستند و امیدوارند بتوانند این فناوری را با کمترین خطر در اختیار بشر قرار دهند.

مترجم: نادیا زکالوند