به گزارش طبنا (خبرگزاری سلامت) از دیلی‌میل،‌ سازمان جهانی بهداشت با اعلام آمار و ارقام مربوط به مبتلایان به ایدز، از دولت‌ها خواست که برای کاهش و حذف این بیماری، اقدامات و فعالیت‌های خود را افزایش دهند. بنابر این گزارش، ‌اوکراین با وجود ۱۵ هزار و ۶۸۰ نفر مبتلا به ایدز (۳۷ نفر در هر ۱۰۰ هزار نفر)، بالاترین نرخ مبتلا به ایدز در اروپا را دارد. پس از اوکراین، کشورهای بلاروس، مولداوی و لتونی قرار دارند.

کمترین مبتلایان به ایدز در مناطق اروپایی هم به کشورهای لیختن‌شتاین، کوزوو، و هرزگوین تعلق دارد. در واقع لیختن‌شتاین که جمعیت آن فقط ۳۷ هزار نفر است، حتی یک فرد مبتلا به ایدز ندارد و  نرخ ابتلا به ایدز در کوزوو، و هرزگوین به ترتیب ۰,۲ و ۰,۳ در هر ۱۰۰‌ هزار نفر است.

بریتانیا هم با نرخ ۶,۷ در هر ۱۰۰ هزار نفر، پس از فرانسه قرار دارد و اخیرا، ۴ هزار و ۳۶۳ مورد جدید فرد مبتلا به ایدز شناسایی کرده است.

محققان می‌گویند با وجود اینکه تلاش برای پیشگیری از ابتلا به ایدز، تا حدی جلوی پیشرفت این بیماری را گرفته است، اما نمی‌توانیم به هدف پایان دادن به این بیماری تا سال ۲۰۲۰ دست یابیم.

۸۱ درصد از موارد جدید ابتلا به ایدز در اروپا، به اروپای شرقی تعلق دارد و بیشتر این افراد بر اثر رابطه جنسی مبتلا شده‌اند. همچنین ۷۰ درصد از بیماران مبتلا به جمعیت مردان تعلق دارد.

مبارزه جهانی با بیماری ایدز

سازمان «برنامه مشترک ملل متحد در زمینه ایدز»، اوائل امسال هشدار دارد که مبارزه با ایدز در وضعیت نامناسبی قرار گرفته و این احتمال وجود دارد که دوباره به تعداد مبتلایان به ایدز در سراسر جهان افزوده شود. کارشناسان این سازمان در نظر داشتند که با همکاری تمام کشورهای دنیا، تعداد مبتلایان به ایدز را تا سال ۲۰۲۰ به حداقل ۵۰۰ هزار مورد در سال در جهان، محدود کنند و تا سال ۲۰۳۰ به تهدید بیماری ایدز، پایان دهند. اما با شرایط فعلی این کار به نظر مشکل می‌آید.

نرخ ابتلا به ایدز در کشورهای غیراروپایی هم قابل توجه است. به طور مثال  نرخ ابتلا در گرجستان، قزاقستان، ارمنستان و قرقیزستان، به ترتیب ۱۶,۱، ۱۶,۶، ۱۲,۱ و ۱۳,۹ در ۱۰۰ هزار نفر است.

بنابر آمار به‌دست آمده به وسیله سازمان «برنامه مشترک ملل متحد در زمینه ایدز»، در حال حاضر حدود ۳۵ میلیون نفر مبتلا به ایدز در جهان وجود دارد که حدود ۲۰۰ هزار نفر آنها در خاورمیانه زندگی می‌کنند.

ویروس ایدز

ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)، نوعی ویروس آهسته‌گستر است و موجب بیماری ایدز در فرد مبتلا می‌شود. این ویروس به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند و از توانایی آن در مبارزه با عفونت‌ها و بیماری‌ها می‌کاهد. این بیماری اگر بدون درمان باقی بماند، کشنده است. ایدز در دهه ۱۹۸۰، بیش از ۳۵ میلیون نفر را به کام مرگ کشاند. اگر وجود این ویروس در بدن فرد خیلی زود تشخیص داده شود، می‌توان با تجویز دارو، از تبدیل آن به بیماری ایدز پیشگیری کرد. یک دهه پیش افرادی که به این ویروس آلوده می‌شدند، به دلیل اینکه بدن‌شان نمی‌توانست با عفونت‌های مهلک مبارزه کند، خیلی زود جان خود را از دست می‌دادند. اما امروزه با مصرف دارو و البته تشخیص به‌هنگام ویروس HIV، می‌توان سال‌های زیادی فرد مبتلا را زنده نگهداشت.

علم در خدمت بیماران مبتلا به ایدز

محققان برای درمان این بیماری مهلک، بررسی‌های متعددی انجام دادند که از برجسته‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

توقف تکثیر ویروس

یکی از پیشرفته‌ترین درمان HIV، متوقف کردن تکثیر این ویروس در بدن است. در واقع این ویروس شروع به تکثیر رشته RNA و در نتیجه افزایش تعداد خود می‌کند. این روش در درمان تبخال هم به‌کار برده می‌شود اما متاسفانه نمی‌تواند جلوی تکثیر HIV را کاملا بگیرد. اما آن می‌تواند از تعداد تکثیر این ویروس از ۲۵ تا ۵۰ درصد بکاهد. محققانی که این روش درمان را ابداع کرده‌اند، امیدوارند که تا نیمه اول سال ۲۰۲۰، بتوانند کاهش تکثیر ویروس را به حداکثر خود برسانند.

ایجاد شوک و کشتن

روش بسیار محبوب و کارآمد دیگری که محققان در مبارزه با این ویروس مهلک به‌کار برده‌اند، ایجاد شوک و کشتن ویروس HIV است. در این روش با استفاده از عوامل معکوس کردن دوره نهفتگی ویروس HIV، آن را فعال کرده و سپس شروع به استفاده از داروهای ضدویروس پسگرد کرده و ویروسهای HIV موجود در بدن را می‌کشند. محققان با استفاده از این روش توانستند تا حد قابل توجه‌ای، بیماری ایدز را کنترل کنند.

ایمنی‌ درمانی

چیزی که بیماری ایدز را به شدت خطرناک می‌کند، حمله آن به سیستم ایمنی بدن است که باعث می‌شود فرد مبتلا در برابر انواع عفونت‌ها و بیماری‌ها، ناتوان باقی بماند. بنابراین محققان، ایمنی‌درمانی را شروع کردند. آنها با این روش سعی داشتند که سیستم ایمنی بدن را بسیار قوی کنند. محققان در این روش،‌ دارویی را برای فعال کردن ذخایر ویروس‌های HIV که به صورت نهفته در بدن فرد مبتلا قرار دارند، با نوعی واکسن که موجب واکنش سیستم ایمنی بدن می‌شود، ترکیب کردند. این روش توانست سیستم ایمنی بدن را هزاران برابر قوی‌تر از معمول کند و طول عمر بیماران آلوده به ویروس HIV را افزایش دهد.

ژن‌ درمانی

تخمین زده شده است که حدود ۱ درصد افراد دنیا به طور طبیعی نسبت به ویروس HIV،‌ مصون هستند. دلیل آن این است که نوعی جهش ژنتیکی روی ژنی رخ داده که پروتئین CCR5 را رمزگشایی می‌کند. در واقع این پروتئین روی سطح سلول‌های ایمنی قرار دارد و ویروس HIV با استفاده از آن وارد سیستم ایمنی بدن شده و آن را آلوده می‌کند. افرادی که چنین جهشی در بدن آنها صورت گرفته است، بخشی از این پروتئین را از دست داده و ویروس نمی‌تواند به سلول‌های ایمنی متصل و وارد سیستم ایمنی بدن آنها شود.

محققان می‌گویند با استفاده از ژن‌درمانی شاید بتوانند DNA بدن انسان را به گونه‌ای دستکاری کنند تا چنین جهشی در آنها رخ دهد و در برابر ورود ویروس HIV، مقاوم شوند. این موضوع تا کنون در فرضیه باقی مانده بود، اما اخیرا در چین دو نوزاد دوقلوی دختر متولد شده‌اند که محققان چینی مدعی‌اند آنها تحت اصلاح ژنتیکی قرار گرفته‌اند و در برابر ویروس ایدز، مقاوم هستند. البته این ادعا هنوز کاملا به اثبات نرسیده است، اما اگر این قضیه کاملا صحت داشته باشد، می‌توان گفت دنیای پزشکی، به دستاورد مهمی دست یافته است.

به گزارش طبنا، تمام محققان دنیا در تلاش‌اند که درمانی قطعی برای بیماری ایدز بیابند و بتوانند در آینده‌ای نه چندان دور، مردم دنیا را از شر این بیماری مهلک نجات دهند.

مترجم: نادیا ذکالوند