دکتر مونا دلاوریان درگفت‌وگو با طبنا(خبرگزاری سلامت) درباره اختلال خواندن در کودکان گفت: این اختلال یکی از انواع اختلالات عصبی- تحولی کودکان است که در زمان رشد و تحول مغز یا سیستم  اعصاب مرکزی رخ می‌دهد، بدین‌ترتیب که در این کودکان برخی از ساختارهای مغزی و مدارهای عصبی مغز به طور متفاوت از افراد فاقد اختلال، رشد و تحول می‌یابند.

وی  با بیان اینکه از منظر دیگر این اختلال یکی از انواع اختلالات یادگیری است،ادامه داد: انواع اختلالات یادگیری سه دسته است، اختلال خواندن (دیس‌لکسیا)، اختلال نوشتن (دیس‌گرافیا) و اختلال ریاضیات (دیس‌کل‌کولیا)که اختلال خواندن شایع‌ترین اختلالات بین انواع اختلالات یادگیری است.

این فوق دکترای تخصصی روانشناسی کودک درتعریف اختلال خواندن، اظهار کرد:اختلال خواندن به این معنی است که فرد به رغم داشتن هوش‌بهر طبیعی و دریافت آموزش کافی در منزل یا مدرسه و… به طور چشم‌گیری در زمینه خواندن با افراد فاقد این اختلال تفاوت دارد.

وی توضیح داد: این تفاوت در زمینه دقت یا سرعت خواندن یا درک مطلب است یعنی کودک ایرادهای زیادی در خواندن مطلب دارد یا اینکه ممکن است ایرادا نداشته باشد اما سرعت خواندن وی کند باشد همچنین ممکن است سرعت  وی متفاوت نبوده اما در درک مطلب مشکل داشته باشد، البته اختلال خواندن می‌تواند ترکیبی از این علائم نیز باشد.

خواندن پیش‌نیاز سایر دروس

دلاوریان افزود: مشکلی دیگری که در زمینه درک مطلب وجود دارد آن است که بسیاری از افراد موفق مثلا در ریاضیات هستند که می‌توانند عملیات بسیار پیچیده ریاضی را انجام دهند  که در اضافه شدن صورت مساله از کارکرد مناسب باز می‌مانند.

وی خاطرنشان کرد: خواندن پیش‌نیاز سایر دروس است که شکست و ناتوانی در آن پیش‌زمینه‌ای برای شکست در سایر دروس می‌‌شود و تاثیری شدید بر شکست فرد در سایر دروس دارد به نحوی که به مروز زمان اختلال اضطراب، افسردگی، اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی و اختلال سلوک و برخی اختلالات دیگر نیز ممکن است به اختلال خواندن اضافه شود.

این استاد دانشگاه گفت: وقتی کودک با اختلال خواندن وارد مدرسه می‌شود ناتوانی او درخواندن منجر به شکست در سایر دروس شده و وی به مروز زمان و به‌تدریج شکست‌‌های بیشتری را تجربه کرده  و به‌تدریج از جانب سایر کودکان طرد می‌شود و مورد بی‌توجهی آنها قرارمی‌گیرد  که این مساله منجر به آسیب به اعتماد به نفس وعزت نفس وی می‌شود.

وی با بیان اینکه آسیب به اعتماد به نفس کودک به دلیل اختلال خواندن با افزایش پایه تحصیلی شدت بیشتری می‌یابد، افزود: بسیاری از این کودکان در پایان دبستان ترک تحصیل می‌کنند به نحوی که بالاترین میزان ترک تحصیل در میان افراد دارای اختلالات یادگیری مربوط به کودکان دارای اختلال خواندن است.

این روانشناس کودک با اشاره به اینکه شیوع اختلال خواندن در بین پسران چند برابر دختران است، ‌عنوان کرد: طبق آخرین ویرایش راهنمای تشخیص اختلالات روانپزشکی وابسته به انجمن روانپزشکی آمریکا که یکی از بالاترین مراجع قابل استناد درمیان منابع روانپزشکی است به‌طور میانگین ۳ تا ۱۷ و نیم درصد از کودکان در هر جامعه‌ای مبتلا به اختلال خواندن هستد.

وی با بیان اینکه غالبا تشخیص این اختلال بعد از شکست‌های متوالی و پی در پی کودک پس از ورود به دبستان واغلب در کلاس دوم یا سوم صورت می‌گیرد، تصریح کرد: معمولا بعد از تجربه شکست‌های بسیار در خواندن و متعاقب آن در سایر دروس خانواده و یا مدرسه (آموزگار) متوجه اختلاف کودک  با سایر دانش‌آموزان می‌شوند و وی را برای ارزیابی و تشخیص دقیق اختلال به متخصصان مربوطه ارجاع می‌دهند.

این استاد دانشگاه با تاکید براینکه پس از تشخیص دقیق اختلال، اقدامات مداخله‌ای در این زمینه صورت می‌گیرد، خاطرنشان کرد: این مداخلات به صورت آموزش‌های انفرادی یا گروهی و انواع متفاوت مداخلات توانبخشی و آموزشی است اما مشکل این است که این اقدامات زمانی صورت می‌گیرند که آسیب‌های بسیاری به کودک وارد شده است درحالی که با پیش‌بینی این اختلال و مداخلات بهینه پیش از ورود به مقطع دبستان می‌توان به میزان زیادی در خصوص برطرف کردن علائم و مشکلات اقدام و  بسیاری از علائم را برطرف کرد.